ما کیستیم ؟

معرفی صبح رویش

مؤسسه نسیم صبح رویش، از سال 1394 در قالب مؤسسه ­ای غیرتجاری به شماره ثبت 37599 با شناسه ملی 14005526993 ثبت شد و رسماً فعالیت خود را آغاز کرد. این مؤسسه غیردولتی و غیرسیاسی، سازمان مردم­ نهاد مستقل(NGO) برآمده از دغدغه­‌های گروهی از جوانان کنشگر اجتماعی است که ایفای مسئولیت اجتماعی خود را در ایجاد فرصت برابر آموزشی برای کودکان کار و در معرض آسیب­‌های اجتماعی دیده ­اند.

مدرسه کودکان کار صبح رویش دارای مجوز موسسه غیر تجاری از وزارت آموزش و پرورش ،موسسه خیریه از وزارت کشور و موسسه خیریه از سازمان بهزیستی است. 

این مؤسسه کار خود را با مطالعات و تحقیقات اولیه در خصوص معضلات کودکان کار و در معرض آسیب­‌های اجتماعی آغاز نمود و پس از بررسی­‌های لازم، آماده ­سازی پیش­ نیازهای اولیه و اخذ مجوزهای لازم از نهادهای ذی ربط مانند وزارت آموزش و پرورش، اولین مدرسه تخصصی کودکان کار را راه­ اندازی کرد؛ تا این کودکان در مقابل معضلاتی چون کار کودک، اعتیاد و بزهکاری به روشی مؤثر آموزش داده شوند و از بازتولید این معضلات جلوگیری به عمل آورد. در حال حاضر مجتمع صبح رویش سازمانی مردم­ نهاد، پیشرو و موفق در مقوله کودکان کار شناخته می­‌شود که توانسته اقدامات تخصصی و مؤثر اجتماعی و فرهنگی را در راستای اهداف خود اجرا نماید.

در سال تحصیلی (1400-1399) صبح رویش حدود ۱۰۰۰ نفر از کودکان جامعه هدف را در هفت مرکز آموزشی و مهارتی تحت پوشش قرار داده و علاوه بر ایجاد بستر مناسب آموزش مهارت‌های مورد نیاز این کودکان، به دستاوردهای مهمی در عرصه‌های گوناگون دست‌یافته است.

چشم ­انداز

دسترسی همه کودکان کار و در معرض آسیب­‌های اجتماعی ایران به آموزش با کیفیت و مؤثر؛

ایفای نقش فارغ­ التحصیلان مدرسه صبح رویش در جامعه به عنوان شهروندان مطلوب و مؤثر؛

تبدیل شدن الگوی رویش به الگویی ملی و بین­ المللی برای آموزش با کیفیت و مؤثر؛

مدل سازی الگوی توانمند سازی و هویت‌سازی اقشار در معرض آسیب در جهت تثبیت در مبدأ ، مهاجرت معکوس یا تثبیت در مقصد ، بر اساس شناسایی ظرفیت‌های افراد در هر دسته.

بیانیه مأموریت

مؤسسه نسیم صبح رویش مجموعه‌­ای غیردولتی است که به مدد متخصصان باتجربه و سرمایه انسانی جوان خود با طراحی و بسط الگوی آموزشی ویژه کودکان کار و در معرض آسیب (الگوی رویش) می­‌کوشد این کودکان را از چرخه معیوب آسیب مصون نگاه دارد و با آموزش بهتر زندگی­ کردن، این چرخه را اصلاح کند و بستری مناسب برای تربیت شهروندانی مطلوب و مؤثر فراهم آورد. این مجموعه با تأسیس مدارس ویژه کودکان در معرض آسیب‌­های اجتماعی و بازمانده از تحصیل در مناطق آسیب­ خیز کشور ایران، به مدرسه به مثابه نهادی اجتماعی می­‌نگرد و بهبود شرایط خانواده و محله را وجه همت خود قرار می­‌دهد.

 

اهداف

  • ایجاد بستر برای تربیت شهروندانی مطلوب و مؤثر؛
  • جذب حداکثری کودکان کار و آسیب ­دیده به فرایند آموزش در مناطق هدف؛
  • محرومیت­‌زدایی با رویکرد توانمندسازی و ارتقاء سطح دانش، بینش و نگرش؛
  • ارتقاء مستمر کیفیت آموزشی و فرایندهای مدیریتی مدارس صبح رویش؛
  • آموزش مهارت­‌های فکری، ارتباطی، اجتماعی، کنشگری و تصمیم­ گیری؛
  • پرورش خلاقیت و تفکر انتقادی و وسعت بخشیدن به دایره انتخاب­‌های دانش ­آموزان؛
  • مهارت ­آموزی و توانمندسازی حرفه‌­ای دانش ­آموزان به منظور تربیت کارآفرینانی شایسته؛
  • تسلط همه دانش ­آموزان به حداقل یک رشته ورزشی در یکی از رده­‌های ورزش همگانی یا قهرمانی؛
  • ارتقاء سطح بهداشت جسمی و روانی کودکان؛
  • تبدیل الگوی رویش به الگوی ملی فراگیر؛
  • ارتقاء کیفیت مدیریت، فرایندها و رضایت شغلی کارمندان؛
  • ارتقاءکیفی الگوی آموزشی رویش مبتنی بر دانش علمی و تجربه بومی؛
  • جذب، آموزش و به‌کارگیری نیروی انسانی جوان، خلاق و باانگیزه، به منظور کادرسازی نهادهای آموزشی و پرورشی.
  • جذب حداکثری کمک­‌های خیرین و تبدیل­ شدن به انتخاب اول خیرین حوزه آموزش و آسیب­‌های اجتماعی؛
  • راه­ اندازی مدارس و توسعه فعالیت­ ها در سایر مناطق محروم و آسیب­ خیز کشور.

در حال حاضر صبح رویش در حال تدوین اهداف مبتنی بر راهبرد ده ساله مجموعه است. نسخه نهایی آن در حال بررسی و نسخه حاضر، طراحی شده سال‌های گذشته است.

مراکز صبح رویش:

مدرسه دبستان پسرانه – شهید هرندی (دروازه ­غار)

مدرسه دبستان دخترانه – شهید هرندی (دروازه ­غار)

مدرسه متوسطه دوره اول (راهنمایی) پسرانه – میدان محمدیه (اعدام)

مدرسه متوسطه دوره اول (راهنمایی) دخترانه – شهید هرندی (دروازه ­غار)

جوان­کده (مرکز مهارت­ آموزی) _ شهید هرندی (دروازه ­غار)

مرکز خاوران (دبستان دخترانه و دبستان پسرانه) – خیابان خاوران

جابزی (مدرسه سیار کودکان کار)

  • واحد روانشناسی:

واحد روانشناسی صبح رویش با بهره‌گیری از نیروهای متخصص خود، برنامه ویژه‌ای را در سطح پیشگیری، مداخله در آسیب‌ها،درمان و ارتقاء سلامت روان دانش‌آموزان دنبال می‌کند. تیم روانشناسی، رویکرد تعامل مستمر و مستقیم با کودکان را به جای رویکرد ارجاعی برگزیده است و به صورت فرا تشخیصی و بر مبنای اصول ارتباطات و رفتار مبتنی بر کنترل درونی در مدرسه و در میان کودکان حضور فعال دارد. همچنین این تیم با طراحی و اجرای پروتکل‌های درمانی همچون کراپ( کمیته رسیدگی به آسیب‌های پر خطرـ اورژانس سلامت روان مدرسه) به صورت کاملاً علمی و پژوهش محور در تمام مراکز آموزشی صبح رویش فعالیت می‌کند.

  • واحد مددکاری:

واحد مددکاری صبح رویش به مسائل و مشکلات محیط پیرامونی کودکان کار در محل زندگی، محل کار ، خانواده ، اطرافیان و کلیه ارتباطات آن‌ها می‌پردازد. فعالیت مددکاران صبح رویش به‌ گونه‌ای است که در ساعات آموزشی مدرسه در کنار کودکان و در ارتباط مستقیم با آنها حضور فعال دارند و در زمان عدم حضور کودکان در مدرسه ( کار یا فراقت آن‌ها ) با بهره گیری از توان و تجربه خود و اطلاعات به دست آمده وثبت شده در پرونده‌های مددکاری، به حمایت مستقیم در محل کار یا زندگی آن‌ها می‌پردازد

  • صف مارپیچ:

از آن‌جا که صف‌های رایج در مدارس که کودکان در کلاس‌های جداگانه به ترتیب قد و پشت سر هم می‌ایستند، خود عامل ایجاد تقابل ، رقابت و مقایسه و حتی عدم برابری نشان می دهد، صف مدرسه صبح رویش به حالت مارپیچ طراحی شده است. به گونه‌ای که کودکان در کنار هم و دست به دست هم تمرین وحدت و دوستی و رفاقت می‌کنند و به جای از جلو نظام گفتن‌های پادگانی، از بغل وحدت می‌گویند و همراه با دست زدن و بالا پایین پریدن ( کودکی کردن) شعار دوستی و راستی می‌دهند.

  • میز گفت و گو:

ایجاد اختلاف و درگیری میان کودکان در سنین کودکی و نوجوانی بسیار طبیعی و رایج است. این تقابلات فرصت خوبی را ایجاد می‌کند تا روابط بین فردی و حل مسأله را به کودکان‌مان آموزش دهیم. یکی از اصلی‌ترین رویکرد‌های حل مسأله در این‌جا دعوت کودکان به گفت وگو است. به جای این‌که مانند یک دادگاه نقش قاضی را داشته باشیم و بخواهیم مقصر را پیدا و توبیخ کنیم، کودکان را به حل مشکل توسط خودشان دعوت می‌کنیم تا پشت میز گفت و گو بنشینند و درباره اختلاف خود گفت و گو کنند. چرا که نیاز به حل مسأله به خصوص از طریق گفت و گو از نیاز های مهم این کودکان در زندگی آینده است.

  • جذب کودکان به مدرسه:

الگوی صبح رويش به گونه‌ای طراحی شده که هر کودکی با هر شرايطی جذب آن شده و امکان بهره گيری از آموزش‌های چند جانبه را پيدا می‌کند.

در واقع مدرسه فرآيند‌های رفتاری خود را به گونه‌ای تنظيم کرده که کودکان نه تنها آمدن به مدرسه را بی‌علاقه و از روی اجبار انجام ندهند بلکه به مدرسه علاقه و اشتياق زيادی داشته باشند.

شايد در سال‌های ابتدايی راه اندازی صبح رويش که کودکان پيرامون محل ساختمان صبح رويش با عدم شناخت رويکرد جذاب صبح رويش نياز به دعوت و جذب به مدرسه را داشته اند ، ليکن در حال حاضر دعوت و جذب به مدرسه از سوی دانش آموزان فعلی از دوستان‌شان در محل کار يا خيابان انجام مي‌شود و نيازی به برنامه يا اقدام جداگانه‌ای برای اين موضوع ندارد.

  • نيکوکاری:

هر چند کودکان صبح رويش خود در معرض آسيب و فقر مادی هستند، اما يکی از برنامه‌های اساسی صبح رويش که به همراه کودکان انجام مي‌دهد، فعاليت‌ دانش آموزان در جايگاه نيکوکار است. در واقع رويکرد تربيتی صبح رويش به گونه‌ای است که مي‌کوشد عزت نفس را در کودکان کار احيا نمايد و برای اين کار نياز به دو فاکتور خود کارآمدی و احساس ارزشمندی در کودکان است. پروژه‌های نيکوکاری صبح رويش اين دو فاکتور را از طريق انجام کارهای عام‌المنفعه توسط دانش آموزان برای افراد سکونت‌گاه های محروم در کودکان تقويت کرده و در واقع کودکانه که روزی خودرا در جايگاه محروم ،مستضعف و حتی نوعاً متکدی مي‌ديدند، در طی پروسه‌ای چند ساله با ارتقای عزت نفس ديگر به اقدامات دون شأن انسانی نپرداخته و خود را در جايگاه نيکوکار مي‌يابند.

لازم به ذکراست در صبح رويش عناوين کودک کار، آسيب و … در هيچ کدام از تابلوها و محيط مدرسه که کودکان در آن حضور پيدا مي‌کنند يافت نمي‌شود.

  • کده‌ها:

در الگوی رویش کلاس‌های با پسوند کده جایگزین کلاس های خشک و مرسوم شده اند تا مدرسه و برنامه درسی برای کودکان جذاب و مؤثر باشد.

  • بازی‌کده:

کلاس بازی‌کده جایی برای کودکی است. در زنگ بازی‌کده با انجام بازی های جذاب و هدفمند، ضمن افزایش ساعات نشاط‌انگیز کودکان در مدرسه، ابزاری مؤثر در فرایند رشد کودک و تربیت و یادگیری او، فراهم می‌گردد.

  • وطن‌کده:

وطن‌کده کلاسی است با فضا و شکلی مشابه مکتب‌خانه‌های قدیم که در آن کودکان با فرهنگ ایرانی و اسلامی، آشنا و مأنوس می‌شوند. قصه های کهن،شاهنامه خوانی، آشنایی با قهرمان های ملی و مذهبی، آشنایی با قصه های قرآنی و نمایش خلاق اقداماتی است که کودکان را با این فرهنگ آشنا می‌کند.

  • هنر‌کده:

کلاس هنر کده مکانی است که از طریق انجام فعالیت‌های هنری زمینه شروع فعالیت های حرفه آموزی کودکان را فراهم می‌کند. در این کلاس کودکان بسته به نیاز و علاقه به انجام مهارت‌های دستی، ساخت کاردستی، ترکیب رنگ ها و رنگ آمیزی،تخلیه هیجانات و احساسات و … می پردازند.

  • زیست‌کده:

کلاس زیست‌کده برای آموزش مهارت‌های زندگی است. مهارت هایی که هر انسانی در زندگی به آن احتیاج دارد. مانند خودآگاهی ، جرأت ورزی، کنترل خشم، حل مسائل زندگی، ارتباط موثر با دیگران، نه گفتن و … .

در صبح رویش کودکانی که در این سن کم به دلیل شرایط کار در جامعه ناسالم با شرایط سختی همچون پیشنهاد جابجایی مواد مخدر و جرم و جنایت مواجه می‌شوند بیش از سایر کودکان نیازمند یادگیری مهارت‌های کلاس زیست‌کده هستند.

  • عددکده:

عددکده جایگزین زنگ ریاضی است. فضاسازی متناسب با محتوای درس ریاضی بر روی دیوار کلاس انجام می‌شود و با نمایش اعداد و احجام به صورتی خلاقانه و جذاب، مفاهیم ریاضی به کودکان آموزش داده می‌شود.

  • ادب‌کده:

ادب‌کده جایگزین زنگ فارسی و ادبیات است. در ادب کده، با فضاسازی متناسب با محتوای درس ادبیات بر روی دیوار کلاسی، ادبیات فارسی آموزش داده می‌شود و مهارت‌های نوشتاری و داستان نویسی کودکان، تقویت می‌گردد.

  • عجب‌کده:

عجب‌کده جایی است برای انجام آزمایش، خطا و کشف چیستی‌ها و چراهایی که در ذهن کودک نقش می‌بندد. در این بخش، ابزارهای متنوع برای انجام آزمایش و پژوهشگری در اختیار دانش آموزان قرار می‌گیرد.

  • ده‌کده:

طبیعت بستر ناب و مناسبی برای تجربه و یادگیری کودکان است. کلاس دهکده باغچه‌ای 200 متر مربعی است که از طریق ایجاد فرصت زندگی نزدیک به طبیعت، روح زندگی، نشاط و خلاقیت را در مدرسه زنده می‌کند و کودکان با فاصله گرفتن از سبک زندگی مصرف‌زده شهری، علاوه بر بهره بردن از زیبایی‌های طبیعی، به خلق ایده‌های نوآورانه می‌پردازند. همچنین با فعالیت بدنی در دهکده هیجاناتی را همچون خشم، به صورت مناسبی تخلیه شده و با ارتقای خودکارآمدی به عزت نفس کودکان و نیز افزایش روحیه همکاری،همدلی، ارتباط با طبیعت، ارتباط با خدا و دیگران افزایش می‌یابد.

در ده‌کده کودکان سبزی کاری، زراعت، ساخت خانه چوبی، نگهداری از دام و طیور و کاهگل کردن دیوار را تجربه می‌کنند.

  • زنگ حال‌خوب:

زنگ حال خوب در راهروی مدرسه قرار گرفته است و علاوه بر کودکان، کادر مدرسه و همچنین میهمانان نیز می‌توانند با نواختن آن، دیگران را در حال خوب خویش، شریک کنند.

نواختن زنگ حال خوب، بهانه‌ای است برای اعلام حال خوب و انتشار شادمانی و امید به عنوان یکی از سرمایه‌های روانشناختی مثبت، در فضای مدرسه. کودکان با نواختن زنگوله شادمانی در مدرسه، تجربه شاد بودن با بهانه‌های ساده و شریک کردن دیگران در این حال خوب را تمرین می‌کنند.

  • کلاس پیشرو:

کودکان بازمانده از تحصیلی که با تأخیر سنی زیاد نسبت به پایه تعیین سطح شده قرار دارند، در کلاس چند پایه‌ای که کلاس پیشرو نام دارد، قرار می‌گیرند. تا بتوانند در زمان کوتاه‌تری به پایه درسی متناسب با سن خود نزدیک شده و زمینه ترک تحصیل آنان در آینده مرتفع گردد.

  • تابلوی‌ دلنوشته:

تابلوی دلنوشته فرصتی است که کودکان می‌توانند آرزوها و دلنوشته‌های خود را بر روی کاغذی نوشته و بر روی تابلوی مخصوصی که برای این منظور در راهروی مدرسه قرار گرفته است، قرار دهند. نوشتن، هم ابزاری مناسب برای تخلیه هیجانی کودک است و هم روزنه‌ای را به منظور شناخت بهتر ذهن و دنیای کودک، پیش روی مربیان و درمانگران باز می‌کند.

نوشتن آرزوی بچه‌ها به این معنا نیست که قرار است ما یا حامیان مدرسه برآورده کننده این آرزوها باشیم، بلکه کودکان را برای رسیدن به آرزوهای‌شان با تلاش خودشان آماده می‌کنیم.

  • تابلوی شخصیت:

در تابلوی شخصیت، عکس و نقاط برجسته‌ زندگی افرادی که در ابعاد مختلف فکری، اجتماعی، علمی، فرهنگی و ….منشأ اثر بوده‌اند، نمایش داده می‌شود. شخصیت‌های انتخاب شده قرابت‌هایی با سبک زندگی و شرایط کودکان، داشته‌اند و با تلاش و اراده توانسته‌اند تغییرات زیادی را در زندگی خود و اطرافیان‌شان رقم بزنند.

  • کیف و کتاب در مدرسه:

با توجه به اثربخشی و ماندگاری بالاتر یادگیری و تمرین در مدرسه و همین طور مشکلات جسمانی حاصل از حمل کیف‌های سنگین برای کودکان به ویژه در مقطع ابتدایی، درالگوی رویش، کودکان ملزم به بردن کیف و کتاب به خانه نیستند.

  • ناظم روانشناس:

صبح رویش با نظم پادگانی ، رویکرد کنترل بیرونی و اجبار برای منظم کردن بچه ها و مدرسه مخالف است. ناظم مدرسه نه تنها برای بچه ها سختگیر و ترسناک نیست، بلکه مانند خواهر یا برادر مهربان بزرگتر، مشاور و همراه آن‌هاست. صحنه‌هایی از نوع از سر و کول ناظم بالا رفتن،بازی کردن، دست گردن ناظم انداختن در مدرسه زیاد به چشم می‌خورد. چنین شخصی باید دارای تخصص ارتباط مؤثر و روانشناسی کودک باشد.به همین دلیل حضور حداقل یک ناظم دارای تحصیلات روانشناسی، الزامی است. ناظم-روانشناس به دلیل نوع کار خود، سطح ارتباطی بالایی با همه دانش آموزان دارد و با نگاه دقیق و ریشه‌ای، مشکلات رفتاری دانش آموزان را رصد کرده و راهکارهای مناسب را پیش بینی می‌کند.

  • مدرسه را به بچه‌ها بسپاریم:

مسئولیت‌پذیری می‌تواند یکی از آموزش‌های مورد نیاز کودکان برای حال و آینده باشد. در الگوی رویش کار مدرسه به بچه‌ها سپرده می‌شود تا از طریق درگیر ساختن کودکان در فعالیت‌های مختلف، اعتماد ‌‌‌به ‌نفس، مسئولیت‌پذیری‌، قدرت سازماندهی و حس خودکارآمدی آنان افزایش یافته و بستر مناسب برای مسئولیت‌پذیرانه آنان فراهم گردد.

  • زنگ آراستگی:

ده دقیقه آخر زنگ پایانی کلاس‌ها در هر روز، زنگ آراستگی نام دارد. در این زمان، دانش‌آموزان با مشارکت یکدیگر به نظافت و آراستن محیط مدرسه و کلاس می‌پردازند.

  • هم‌سفرگی:

دانش‌آموزان در فضایی مانند خانه ضمن مشارکت در فراهم آوردن وسایل صبحانه و نهار، با پهن کردن سفره بر روی میز، به صورت گروهی، هم‌سفره می‌شوند و آداب اجتماعی از جمله در کنار هم بودن، بر سر یک سفره نشستن و مشارکت جمعی را تمرین می‌کنند.

  • فضاسازی کلاس ها توسط بچه‌ها:

طراحی فظای مدرسه، کلاس، دیوارها و تجهیزات در یادگیری کودکان بسیار مؤثر است . این فضاسازی با ایده‌ها و مشورت کودکان و مشارکت خودشان انجام می‌شود تا ضمن ارتقای مسئولیت‌پذیری و مشارکت آن‌ها، موقعیت یادگیری، همکاری، روابط بین فردی، خود آگاهی و … فراهم می‌شود و محیط مدرسه با ایده و دستان خود بچه‌ها زیبا و دوست داشتنی شود.

  • پنجره گفت و گو:

پنجره گفتگو مشابه یک شبکه‌ اجتماعی برای گسترش ارتباطات و تعاملات در مدرسه است. از طریق این پنجره، دانش‌آموزان افرادی از مدرسه را که تمایل دارند با آن‌ها صحبت کنند، مثلاً یکی از دانش‌آموزان ، معلم و یا مدیر مدرسه را انتخاب می‌کنند. سپس در صفحات کوچکی که طراحی شده، سؤالات خود را قرار می‌دهند و آن فرد به پرسش‌ها پاسخ می‌دهد.

مجوز ها